Iwona nie zdążyła jeszcze zdjąć kurtki, kiedy usłyszała głos Darka z kuchni.
— Gdzie byłaś? Zebranie znowu się przeciągnęło?
Klucze nadal trzymała w dłoni. Torba z laptopem ciążyła jej na ramieniu. Chciała tylko wejść do łazienki, umyć ręce, napić się herbaty. A on stał w przedpokoju jak strażnik na bramie. Ręce skrzyżowane na piersi. Spojrzenie ciężkie, oskarżycielskie.
— W pracy — odpowiedziała cicho. — Pisałam ci, że będę później. Podpisywaliśmy aneks do umowy z deweloperem. Pani mecenas znalazła błąd w jednym punkcie, musieliśmy wszystko sprawdzać od nowa.
— Nie interesuje mnie pani mecenas. Pytałem, dlaczego wróciłaś po dziewiątej.
Iwona w końcu zdjęła kurtkę. Powiesiła ją na wieszaku, a obok postawiła buty. Zauważyła na komodzie jego telefon. Ekranem do góry. Trzy nieodebrane połączenia od Krystyny.
Wszystko stało się jasne.
Przez ostatnie dwa miesiące teściowa dzwoniła do Darka niemal codziennie wieczorem. Pytała, czy Iwona jest w domu. O której wróciła. Czy na pewno była w pracy. Z początku Darek się śmiał, mówił, że matka przesadza, że ogląda za dużo paradokumentów. Ale Krystyna miała swoją metodę. Nie krzyczała. Nie stawiała ultimatum. Kapała. Każdego dnia po trochu. Aż w końcu syn zaczął jej wierzyć.
— Matka dzwoniła? — zapytała Iwona.
— Nie zmieniaj tematu.
— Dobrze. To odpowiedz mi na to jedno pytanie.
Darek poczerwieniał.
— Tak, dzwoniła. I co z tego?
— Nic. Teraz już rozumiem, czemu witają mnie jak złodzieja.
Podciągnął wysoko rękawy swetra. To zawsze robił, kiedy się denerwował i nie chciał tego pokazać.
— Wiesz co? Mam dosyć tego, że traktujesz moją matkę jak starą plotkarę. Ona jedyna powiedziała mi coś, o czym sam bałem się myśleć.
Iwona zamarła.
— Czyli o czym?
— O twojej pracy.
— Co z nią?
— Jutro składasz wypowiedzenie.
Przez sekundę w mieszkaniu słychać było tylko buczenie lodówki. Iwona odłożyła klucze na półkę. Powoli, bez pośpiechu. Nie odrywając od niego oczu.
— Słucham?
— Dobrze słyszałaś. Jutro rezygnujesz. Nie będę już siedział w domu i czekał, aż wrócisz, kiedy ci się podoba. Ile można pracować z dwudziestoma facetami?
Była zmęczona. Naprawdę zmęczona. Ale w tym momencie poczuła coś innego. Zimny spokój. Tak jak wtedy, gdy na negocjacjach kontrahent nagle stawia absurdalny warunek, a ona już wie, że to on zaraz wyjdzie, nie ona.
— Dariusz — powiedziała powoli, zdejmując zegarek z nadgarstka. — Zarabiam jedenaście tysięcy brutto. Ty cztery i pół. Kredyt na to mieszkanie to cztery tysiące dziewięćset. Twoja rata za auto — tysiąc dziewięćset. Przedszkole, paliwo, jedzenie. Kto to pociągnie, jak zrezygnuję? Może ty?
Darek się najeżył.
— Przestań. Oczywiście, że nie. Znajdziesz coś w normalnym miejscu.
— Czyli gdzie? W bibliotece? W żłobku? Gdzie nie ma mężczyzn?
— Tam, gdzie nie będziesz otoczona typami, którzy na ciebie lecą.
Iwona poczuła, jak serce jej wali. Ale nie podniosła głosu. Podniosła tylko dłoń i wyprostowała palce — tak, jakby chciała je policzyć. Po czym opuściła rękę.
— Posłuchaj — powiedziała. — Nie wiem, co ci matka naopowiadała. I już nie chcę wiedzieć. Ale ty naprawdę przyszedłeś do mnie z gotowym rozwiązaniem, nawet nie zapytałeś, jak minął mi dzień.
— I jaki ci minął?
— Podpisaliśmy umowę, którą ciągnęłam od wiosny. Firma weszła do największego przetargu w swojej historii. Dyrektor powiedział, że beze mnie nie daliby rady. Wracałam do domu i myślałam tylko o tym, żeby w sobotę otworzyć dobre wino.
Za oknem zahuczała nocna linia tramwajowa. W ich dzielnicy zawsze było słychać szyny, zwłaszcza po deszczu. Iwona nie patrzyła w stronę okna. Czekała, aż Darek coś powie. On tylko stał, jakby słowa, które zaplanował, nagle mu się rozjechały.
Znali się osiem lat. Kiedy go poznała, prowadził salon samochodowy. Świetnie zarabiał, nosił drogie marynarki, wiedział, jakim winem się interesowała, i w ogóle nie wyglądał na człowieka, który konsultuje z matką każdy krok. A Krystyna pojawiała się w ich życiu jak dobry duch. Z radami, z krytyką, z komentarzem, że u nich w rodzinie robiło się pewne rzeczy inaczej. Ale bez jawnej ingerencji w małżeństwo.
Wszystko zaczęło się psuć, kiedy salon zmienił właściciela. Nowy zarząd zrobił czystki. Darek wylądował na bruku, potem znalazł pracę jako opiekun klienta w firmie handlującej akcesoriami warsztatowymi. Płacili mniej. Dużo mniej. Iwona w tym czasie awansowała. Przyszła do swojej firmy jako specjalistka ds. zaopatrzenia. W siedem lat doszła do stanowiska zastępczyni dyrektora. Zarabiała prawie trzy razy więcej niż on.
Krystyna odebrała to jak policzek wymierzony synowi.
— Kobieta nie powinna przeważać w domu — mówiła przy niedzielnym rosole. — Mężczyzna wtedy traci grunt.
Iwona zawsze odpowiadała, że grunt to nie pensja, tylko to, co robisz z życiem. Ale teściowa już jej nie słuchała. Patrzyła na Darka z takim żalem, jakby to żona zabrała mu posadę.
Kiedy Iwona zaczęła pisać do niego, że wychodzi z pracy później, Krystyna podsunęła mu myśl, że kobieta w budowlance, otoczona mężczyznami, prędzej czy później skończy w czyimś łóżku. Nie krzyczała. Nie oskarżała wprost. Mówiła: „Wiesz, synku, na budowach to szepty, spojrzenia, nic dobrego”. I Darek, zmęczony, upokorzony, bez swoich weekendów na polu golfowym, z telefonem, który teraz dzwonił rzadko i tylko od matki — zaczął słuchać.
— Nie złożę wypowiedzenia — powiedziała Iwona.
— Co?
— Nie zrobię tego. Nie zniszczę kariery, bo twoja matka woli, żebym siedziała w domu.
— Kariera? — prychnął. — Serio chcesz mi tu mówić o karierze? Moja matka twierdzi, że ja przez ciebie nie mogę spać. Wiesz, ile razy się zastanawiała, czy wracasz z pracy, czy z randki?
— Twoja matka? A ty? Ty się zastanawiałeś?
Zamilkł. To dało jej prawie fizyczną ulgę. Przeszła obok niego do kuchni. Odsunęła krzesło i usiadła ciężko, jakby po raz pierwszy tego dnia mogła odetchnąć. Na stole leżał rachunek za wspólne zakupy. Trzysta złotych. „Mało” — pomyślała. „W tym tygodniu było więcej”.
— Posłuchaj, Darek — powiedziała, zdejmując kolczyki. — Ja nie mam zamiaru udowadniać ci, że jestem wierna. Nie ma czego udowadniać. Ale ty myśl teraz tak: jak wyglądałoby nasze życie bez mojej pensji? Przedszkole dziecka kosztuje tysiąc złotych. Twoja spłata za samochód — tysiąc dziewięćset. Za samo paliwo do twojej Skody idzie prawie siedemset złotych miesięcznie. I co?
— Sprzedałbym auto.
— I co dalej? Spłacimy kredyt z twojej pensji? Może wrócimy do matki do Zgierza, do jej dwóch pokoi?
Wstała, podeszła do szafki i nalała sobie wody z kranu. Ręka jej nie drżała. Była w tym jakaś siła, o której nie wiedziała.
— Jutro idę do pracy — dodała. — I pojutrze też. I za miesiąc. A jeśli chcesz, to pojedziesz ze mną na budowę i zobaczysz, jak wygląda moje zebranie z inżynierami. Może wtedy przestaniesz słuchać matki, a zaczniesz myśleć.
Darek oparł się o futrynę. Nie patrzył na nią już wojowniczo. Patrzył na podłogę, jakby liczył płytki.
— Matka wie więcej o życiu niż ty — mruknął, ale głos mu się przy tym łamał, jakby sam sobie nie do końca wierzył.
— Więc wróć do matki.
Zapadła cisza. Taka, w której nie ma już krzyku, tylko coś pęka. Iwona nie czuła teraz żalu. Czuła, że jest cholernie zmęczona tym, że zawsze ma być tą, która rozumie.
Następnego ranka wyszła z domu przed siódmą. Nie obudziła Darka. W biurze od razu poszła do gabinetu. Na biurku leżał wydruk z umową — ta sama, którą wczoraj podpisali. Otworzyła komputer, znalazła folder z dokumentami rekrutacyjnymi. Długo nie wiedziała po co. A potem zamknęła go i otworzyła inny. Wyszukiwarkę ogłoszeń.
Przetrząsała oferty pracy z takim samym skupieniem, z jakim analizowała kosztorysy. Nie dla siebie. Dla Darka. Znalazła trzy ogłoszenia w promieniu dwudziestu kilometrów. Jedno w komisie samochodowym, drugie w hurtowni części, trzecie w sieci stacji benzynowych. Wynagrodzenie: od pięciu do sześciu tysięcy. Zrzuciła linki na jego mail.
Wieczorem, gdy wróciła, zastała go w kuchni. Siedział przy stole z tabletem, obok stał kubek zimnej, nietkniętej kawy. Na blacie leżała kartka, na której zdążył wypisać sobie odręcznie trzy nazwy firm i numery telefonów — jakby chciał mieć to na wypadek, gdyby tablet padł. Podniósł na nią wzrok tylko na chwilę.
— Ten komis potrzebuje kogoś od jutra — powiedział, jakby kontynuował rozmowę sprzed godziny, chociaż milczeli od rana. — Podobno biorą bez rozmowy, wystarczy zadzwonić.
— To zadzwoń — odpowiedziała Iwona, zdejmując buty.
— Zadzwonię. Jutro rano.
Nie odpowiedziała nic więcej. Postawiła torbę na krześle i podeszła do czajnika. Nalała wody, włączyła. Darek wciąż siedział z kartką przed sobą, obracał długopis w palcach, ale już nie odkładał go na bok — pisał coś jeszcze, jakiś czwarty numer.
A dwa tygodnie później, kiedy dzwoniła, że będzie później, bo jedzie spotkać się z dostawcą kruszywa, Darek odpisał:
„Dobrze. Kupić coś na kolację, czy zamawiamy?”
Iwona przeczytała wiadomość na parkingu, w samochodzie, z kluczykami jeszcze w stacyjce. Odpisała jednym słowem: „Zamawiamy”. Schowała telefon do torebki i dopiero wtedy zauważyła, że na wyświetlaczu, tuż pod wiadomością od Darka, wisi nieodebrane połączenie od Krystyny. Nie oddzwoniła. Wyjęła kluczyki, zamknęła auto i poszła w stronę biura, gdzie czekał na nią dostawca z próbkami kruszywa rozłożonymi na trzech tackach.
